آیا تمایل دارید در کانال اترک نیوز عضو شوید؟

سرویس گزارش تصویری | کد خبر: ۲۷۹۵۱۳۹
تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۰۷/۱۶ - ساعت ۱۸:۷

گزارش تصویری/ آخرین نشانه ، قبرستان قوم ترکمن در روستای باغلق 

 در باور قوم ترکمن خراسان شمالی گورستان به طورمعمول ،دورازروستاوبرفرازتپه قرارداردبه این دلیل که قبورواموات ،حرمت دارندونباید مزارشان زیرپاقراربگیرد.تپه ای که برای گورستان درنظرگرفته می شودبایددارای خاک رس باشد.قبررابه گونه ای می کنندکه دارای دوقسمت باشد.ابتدا،قسمتی اززمین رابه اندازه قطر کمرانسان معمولی می کنند سپس ازگوشه ای به اندازه یک تابوت کنده وجابازمی کنند.قبر بانوان راحدود یک وجب پایین ترمی کنند.

به گزارش عصر اترک، زمانی که ترکمنی ،دارفانی راوداع می گوید،صاحبان عزا،لباس وی رابیرون می کنند.دهان وچشم هایش رااگربازباشدمی بندندسپس دست های وی راروی سینه اش باروسری می بندند. انگشتان شست پایش رانیزبانخ یاپارچه نازکی به هم می بندند.جنازه راروی «آتاآقاچی»که ازچوب درست شده ومانندتخت خواب است روبه قبله می خوابانند.دلیل انجام این کارهابه خاطراین است که متوفی زمانی که بدنش سردشدجمودنعشی به اودست می دهدودیگرنمی توان اعضای بدنش راجمع کرد.

صاحبان عزا،سپس اقدام به رساندن خبرفوت می کنندوبه روستاهای نزدیک هم این خبرمی رسد.درروستاها،موذن مسجدوظیفه این کار را دارد که بعداز«بسم الله»دوسه بارخبرراچنین اعلام می کند:«مردم عزیزروستای ...فلان کس ازاهالی روستای ... ازدنیارفته است ساعت ...برجنازه نمازمیت خوانده خواهدشد.»البته بزرگان این خبر را اگر بخواهند به یکدیگر بدهند ازعبارت های زیبایی استفاده می کنند مانند: «فلانی آماناتينی تاپشيردی» (فلانی امانتش را تحويل داد)، «حقينگ رحمتينه قووشدی» (به رحمت حق رسيد) ،«فلانی إيه سينه قووشدی» (فلانی به صاحبش واصل شد(.

برای حضوردرتشییع جنازه وخواندن نمازمیت مردم ترکمن خودراموظف می دانند به خاطرهمین موضوع چه متوفی رابشناسند ویا نشناسند دراین مراسم شرکت می کنند.

پیش ازاقامه نمازمیت ،تعدادی ازافرادمحلی به گورستان محل می روند تاقبرراکنده وبرای دفن آماده کنند.

گورستان به طورمعمول ،دورازروستاوبرفرازتپه قرارداردبه این دلیل که قبورواموات ،حرمت دارندونبایدمزارشان زیرپاقراربگیرد.تپه ای که برای گورستان درنظرگرفته می شودبایددارای خاک رس باشد.

قبررابه گونه ای می کنندکه دارای دوقسمت باشد.ابتدا،قسمتی اززمین رابه اندازه قطر کمرانسان معمولی می کنندسپس ازگوشه ای به اندازه یک تابوت کنده وجابازمی کنند.قبر بانوان راحدود یک وجب پایین ترمی کنند.

بعدازغسل که توسط 4نفرانجام می شودجنازه برای خواندن نمازمیت آماده وهمه درصف های منظم روبه قبله درحالی که جنازه مقابلشان قرارداردمی ایستند.نمازمیت 4تکبیرداردکه تکبیراول نیت ، دوم ،صلوات ،سوم دعاوتکبیرچهارم سلام راشامل می شود.گاهی اقوام درجه یک متوفی درشستن کمک می کنند.گاهی خانم هانیزدراین کارسهیم می شوندمثلامادری مرده است اگردخترانش ترسی ازشستن مرده نداشته باشنداین کاررامی کنندیادراین کارکمک رسانی خواهندداشت.

نمازمیت ممکن است درمسجد،کنارقبرستان ویاهرجایی که مطهروپاک باشدانجام می شود.

بعدازنماز،سوره هایی ازقرآن خوانده وبرای غفرانش دعامی کنند.روحانی محل ازافرادی که درمراسم دفن میت شرکت می کننداین سئوال رامی پرسد:«فلانی نگ اوغلی یاقیزی ناجره کیشی دی»(اینجاکیشی به معنی مردنیست بلکه به معنی انسان گرفته می شود)پسریادخترفلانی که فوت کرده چگونه آدمی بود؟)حاضران درمجلس دسته جمعی جواب میدهند:«یخشی کیشی یایاخش آدم دور(آدم خوبی بود)»  این سئوال وجواب سه مرتبه تکرارمی شودوهمگان به خوبی فردازدنیارفته شهادت می دهند.(ترکمن هامعتقدندچون این سفارش نبی اکرم (ص)بوده است گناهان فردبخشیده می شود).اگرنمازمیت درمکانی جزگورستان اقامه شده باشدجنازه راباوانت بار(درقدیم باارابه)به گورستان حمل ودفن می کنند.

 

مراسم دفن بدین گونه است :

گروهی ازحاضران ،پارچه ای روی میت رابرداشته روی قبرنگه می دارند.جنازه رابه آرامی درمحلی که کنده اندقرارمی دهند.سرمرده رابه سمت شمال وصورتش را روبه قبله قرارداره وبعدباآجروگل روی آن رامی پوشانندسپس نی هایی راقرارداده وبه تدریج خاک روی لحدمی ریزند.خاک قبررابه اندازه کوهان شتربرجسته ساخته وسپس همگی دورقبرجمع شده آیاتی ازقران توسط قاری خوانده ،دعامی کنند.روحانی دوباره همان سئوال رامی پرسدکه حاضران جواب میدهند.مقداری پول ویاروسری رابین شرکت کنندگان درمراسم تقسیم می کنند.( به طورمعمول آن قدرروسری وهدیه زیادمی آورندکه به همه می رسد)ازآن جایی که گورکن هاحق وحقوقی دارندکه نبایدبه گردن اموات بمانددرهمان زمان ازمال فوت شده مقداری پول داده می شودکه معتقدنددرزمان پیامبراکرم ،خرما، به آن هاداده می شد.تا10سال قبل دادن بخشی ازطلاوجواهرویالباس بانوان ،لباس مردان ،چاقوی طلاویانقره ای اگرداشتندمی بخشیدند.

امروزه دادن روسری وپارچه نیزرسم است که این پارچه وروسری هاراهم برخی شرکت کنندگان درمراسم می آورندکه آخرین هدیه راهم به فردازدنیارفته یابازماندگانش تقدیم کنند.

البته آوردن خوراکی هم کماکان رواج داردولی روسری بیشتربه چشم می خورد(چون خوراکی تمام می شود)وهرگاه به این روسری نگاهی می اندازندیادی  ازاموات وتقدیم کننده کرده وبرایشان دعامی کنند .

پس ازخاک سپاری همه به منزل متوفی برمی گردندبعدازخوردن نان روغنی «چاپادی»که توسط بانوان ازخمیرتهیه ودرروغن سرخ شده فاتحه می خوانند.باهرلباس ساده ای درمراسم شرکت می کنندانتخاب رنگ سیاه درچندسال اخیربخصوص بین جوانان رایج شده است.

 

 

انتهای پیام/

اشتراک گذاری :

با تشکر
نظر شما ثبت و پس از بررسی انتشار میابد.
ارسال نظر
نام :
ایمیل
نظر