چهارشنبه ۲۷ تیر ۱۳۹۷ - ۷/۱۸/۲۰۱۸
اذان صبح:۰۴:۲۷:۰۱ - اذان ظهر:۱۱:۲۵:۳۹ - اذان مغرب:۱۷:۱۷:۲۹
بجنورد
۳۲° c

آیا تمایل دارید در کانال عصر عضو شوید؟

سرویس یاداشت | کد خبر: ۲۸۰۲۷۴۸
تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۱/۲۳ - ساعت ۱۰:۳۹

اولنگ زارهای خراسان شمالی درآستانه نابودی

 اولنگ يا اولنگ زار واژه ای محلي در شمال خراسان است كه به چمنزارها ، مرغزارها و علوفه زارهای طبيعي و یا مصنوعی اطلاق مي شود.
اولنگ زارهاي خراسان شمالي درآستانه نابودی,

به گزارش عصر اترک، درحواشی رودخانه ها وکف دره ها و یا در مناطق كوهستاني و تپه ماهوری و درحد فاصل ارتفاعات و نواحي نسبتاً مسطح ميان كوهي كه نسبت به اراضي مجاور خود اندكي گودتر می باشند و با وجود بارندگي مناسب ، چنانچه ضخامت خاك در حد كافي باشد و نیز لايه هاي نفوذ ناپذير مانند مارن و رس در بخش هاي زيرين وجود داشته باشند ، زهكشي آبهاي سطحی و زيرزمینی به سمت اين مناطق خواهد بود و لذا ضمن ظهورچشمه ها ی فصلی و یا دائمی و تجمع آب ها ، انبوهي ازگل وگياهان خودرو و مخصوصاً خانواده گندميان، چمن ها و گياهان با نياز آبي بالا كه با اين شرايط سازگارتر بوده اند، در اين اراضي رشد و نمو نموده و در نهايت اولنگ زار ها و يا همان چمنزار هاي طبيعي تشكيل شده اند.

 اما اولنگ زارهای مصنوعی در اثر آبیاری مداوم زمین های مسطح و اندکی گودتر از اراضی مجاور و دارای خاکهای ریز دانه با نفوذ پذیری کم و در نتیجه با رشد و نمو گیاهان چمنی و خانواده گندمیان به صورت فشرده و متراکم  شکل می گیرند و کشاورزان و دامداران با جمع آوری علوفه موجود در این اولنگ زارها و یا چرای مستقیم دام از آنها بهره برداری می کنند.

در دهه های گذشته اولنگ زارهاي زيادي در استان خراسان شمالی وجود داشته اند كه به عنوان نمونه مي توان به اولنگ هاي واقع درمنطقه حلوا چشمه وينگي قلعه دربخش قوشخانه شيروان، اولنگ تبريان درجنوب شهرستان فاروج ، اولنگ زارهاي واقع دردامنه ارتفاعات شاه جهان ، اولنگ سراني (گول سرانی) و اولنگ زار های واقع در بخش میانی کوهستان گلیل در منطقه مرزی شمال شیروان ، اولنگ زارهای واقع در حاشیه رود اترک در منطقه رضا آباد تا سیساب و قوچ قلعه و قاضی بجنورد، اولنگ زارهای سالوک و آلاداغ و اولنگ زارهای موجود دردشت های بجنورد وسملقان اشاره نمود.

تا چند دهه گذشته درمناطق متعددي از استان اولنگ  زارها به عنوان منبع تأمين بخش قابل توجهي از علوفه مورد نياز دامداران محسوب می شدند و ضمن چراي مستقيم دام در این عرصه ها ، علوفه اين اولنگ ها را جمع آوري وجهت تعليف دام درفصل زمستان، خشك وانبار مي کردند. در گذشته نه چندان دور اين پهنه هاي سرسبز به عنوان چراگاه گله های گاو وگوسفند و جولانگاه مادیان ها واسب های عشايركرمانج بوده و مناظر دل انگيزي را خلق مي كردند.

 ازآن مهم تراين عوارض زيباي طبيعي ضمن تولید اکسیژن و نقش آنها در پاکیزگی هوا و تعادل اقلیمی ، به عنوان زیستگاه حيات وحش و انواع پرندگان داراي اهميت زيادي هستند و نقش مهمی در توازن و تعادل اکولوژیک مناطق به عهده دارند. همچنین این عرصه های سرسبز مكانهاي خوبي جهت طبيعت گردان وعلاقمندان به طبيعت می باشند و درصورت توجه و با برنامه ریزی مناسب  می توانند چشم اندازهای زیبا و محيط هاي طبيعي ارزشمندي ازنظرتفرجگاهي وجذب گردشگر و توسعه صنعت بوم گردی( اكوتوريسم) باشند.

  و اما در دهه های اخیر عواملی چون تغییرات اقلیمی و افزایش دما در مقیاس جهانی  ناشی از افزایش دی اکسید کربن جو در اثر مصرف بی رویه سوخت های فسیلی و کاهش سطح جنگل ها و مراتع و تشدید پدیده گلخانه ای و نیزبهرداری بی رویه از منابع آب زیر زمینی و افت سطح آبخوانها و در نتیجه کاهش آبدهی ویا خشک شدن چشمه سارها ، در نابودی تعداد زیادی از اولنگ زارهای استان نقش اساسی داشته اند .

 بعلاوه در نابودی برخی از اولنگ زارهای استان عواملی چون بهره برداري غيراصولي از اين چمنزارها مانند چراي بي رويه وتراكم بيش از حد دام در اين مناطق ، انجام عمليات زهكشي وخشك نمودن آب موجود در اولنگ زارها و تغییر کاربری و تبديل آنها به اراضي زراعي ، تخريب مراتع و جنگل ها وكاهش پوشش گياهي در حوزه آبخیز بالادست و در نتيجه ورود بيش ازحد رسوب به داخل اولنگ ها و مدفون شدن این پوشش های گیاهی موثر بوده اند و در دهه های اخیر عوامل موصوف و  بطوركلي كم توجهي وعدم برنامه ريزي مناسب در حفظ وحراست وبهره برداري اصولي و علمي از اين نعمات ارزشمند خدادادي موجب تخريب تدریجی  ونابودي بخش اعظم اين اولنگ ها در سطح استان شده است .

متأسفانه در حال حاضر بخش عمده اولنگ زارهای استان به طورکامل از بین رفته اند و فقط بخش های کمی مانند اولنگ زارهای ینگی قلعه و حلواچشمه در بخش قوشخانه شیروان، اولنگ گبری در تخت گلیل ، قطعاتی از چمنزارهای طبیعی در کوهستان های آلاداغ و شاه جهان و قطعات پراکنده ای در بعضی مناطق دیگر استان کماکان به حیات خود ادامه می دهند و بدیهی است در صورت عدم برنامه ریزی و حفاظت مناسب ،  اندک اولنگ زارهای موجود نیز از بین خواهند رفت و آنگاه نسل های آینده  برای همیشه نعمت مشاهده و بهره برداری از این چشم اندازهای جذاب طبیعی را از دست خواهند داد و امیدواریم قبل از نابودی کامل اولنگ زارهای باقیمانده درسطح استان و هنوز اندک فرصتی باقی می باشد، با مطالعه و بررسي همه جانبه و برنامه ریزی مناسب و با همکاری کلیه ادارات ذیصلاح و مرتبط و به ویژه با یک بسیج همگانی و مشارکت آحاد مردم و عشایر و روستانشینان و شهروندان عزیز خراسان شمالی، شاهد حفاظت مناسب از این پدیده های ارزشمند خدادادی و احیاء و توسعه این چمنزارهای ارزشمند در مناطق مستعد استان باشیم .

مهندس بهمن هوشمند ( عضو کمیته مشورتی گردشگری خراسان شمالی – کارشناس رسمی دادگستری در رشته مهندسی آب )

انتهای پیام/

خوانندگان محترم سایت خبری تحلیلی عصر اترک، شما می‌توانید سوژه های خود را به برای ما ارسال کنید تا پس از تأیید با نام شما در سایت و کانال عصراترک درج شود.

شماره تماس با سایت خبری تحلیلی عصر اترک:

058-32230729 - 058-32288068

ارتباط با سردبیر سایت در پیام رسان تلگرام

ارتباط با سردبیر سایت در پیام رسان سروش

آدرس پست الکترونیکی: info@atraknews.com


نظرات شما
ایرج کریم زاده از حلوا چشمه | 1397/01/28
0
0
سلام . از عصر اترک به علت نوشتن این مطالب تشکر می کنم . واقعا به طبیعت خودمان بی توجه شده ایم . این کارشناس محترم خیلی خوب مطلب را باز کرده اند . در روستای ما حلواچشمه در شیروان اولنگ بزرگی وجود داشت اما متاسفانه فقط یکی دو هکتار آن باقی مانده و بقیه را کشاورزی کرده اند . خدا به داد ما برسد با این خرابی هایی که در طبیعت می کنیم .
نام :
ایمیل
نظر
محمدیان | 1397/01/29
0
0
سلام علیکم . اینجانب از کشاورزهای منطقه سملقان در زمین های اطراف شهر قاضی هستم . 55 سال سن دارم تا زمان جوانی من یعنی حدود 30 سال قبل یک چشمه پر آب در داخل دشت و در داخل یک زمین اولنگ بزرگ در نزدیکی قاضی وجود داشت . اما کم کم با زیاد شدن چاهها این چشمه خشک شد و اولنگ هم به زمین کشاورزی تبدیل کردند . جوانهای ما اکثرشان از گذشته خبر ندارند و نمی دانند طبیعت ما در گذشته چه اندازه با صفا بود . اما در اثر بی توجهی و طمع کردن همه از دست رفت. من از این پایگاه خبر اترک و خصوصا آقای کارشناس مهندس هوشمند که در مورد طبیعت خراسان تحقیقات می کنند خیلی خیلی تشکر دارم.
نام :
ایمیل
نظر
علیزاده | 1397/01/31
0
0
من دانشجوی رشته کشاورزی واهل روستای سیساب هستم و از خوانندگان خبر اترک خراسان شمالی می باشم و از مطالب این خبرگزاری در مورد طبیعت خراسان شمالی تشکر دارم . این کارشناس خیلی جالب به اولنگ های اطراف رود اترک در منطقه سیساب اشاره کرده . اما با تاسف باید بگم که در اطراف اترک فقط چند هکتار اولنگ زار و نیزار باقی نمانده و همه را شخم زده اند . از مدیرهای استان تقاضامندیم که به حفظ طبیعت بیشتر توجه بکنند . ممنونیم.
نام :
ایمیل
نظر
حسینی | 1397/02/01
0
0
سلام و احترام و تشکر دارم از مسولین خبرگزاری عصر اترک . بنده مدتی قبل مطلب خوبی از این کارشناس محترم در مورد کوه گلیل خواندم و لذت بردم و این مطلب یعنی اولنگ زاها هم بسیار با ارزش است . عشایرزاده هایی چون این حقیر وقتی این نوع نوشته ها را می خوانیم به یاد گذشته ها می افتیم که چقدر کوه گلیل و اولنگ هاسرسبز بودن ولی قبل از انقلاب به عشایر سوخت نرسید و ماشین به گلیل نمی رفت و مردم مجبور بودند برای سوخت مرخ ها را قطع کنند اما این سالها خیلی بهتر شده و عشایر کپسول گاز دارند . باید دست به دست هم بدیم و طبیعت را حفظ کنیم . از اقای مهندس هوشمند که مطالب علمی وطلایی در رابطه با طبیعت استان می نویسند و اطلاع رسانی می کند تشکر می کنم . ازگردشگرهای عزیز هم که به گلیل و اولنگ های دیگر استان میرن خواهش می کنم که حتمامواظب طبیعت باشن.زباله نریزن و اتش روشن نکنن و اگر روشن کردن حتما در اخرخاموش کنن . بازم ممنون
نام :
ایمیل
نظر
طاهریان از بجنورد | 1397/02/05
0
0
طاهریان هستم از ساکنین قدیم بجنورد . مرحوم پدرم تعریف می کرد در همین دشت که شهر بجنورد قراردارد . یک اولنگ بزرگ در نزدیکی عمارت مفخم وجود داشت که تدریجا خشکش کردند و خانه ساختند . غیر از اولنگ هایی که این کارشناس محترم نام برده در خیلی قدیما اولنگ های دیگری هم در استان ما بوده اند که انها را از بین برده ایم . از اینکه خبرگزاری اترک از طریق کارشناسان آگاه در مورد حفظ طبیعت صحبت می کند تشکر می کنیم . از این کارشناس محترم هم ممنون هستیم مطالب خیلی ارزشمندی فرموده و روی مسائل مهم انگشت گذاشته . ممنون از همه
نام :
ایمیل
نظر
عزیزی | 1397/02/08
0
0
سلام عرض می کنم . من از علاقمندان به طبیعت هستم و گاهی هم با دوستان قدیم به کوهنوردی می روم . یادمه که در سال 1367 یعنی حدد 30 سال پیش که جوان بودم به گول سرانی یا همان اولنگ ار سرانی در نزدیک مرز ترکمنستان رفتیم . این اولنگ در حدود 4 کیلومتری روستای سرانی قرار دارد و به شکل یک چاله و گودال بزرگ است آن زمان این اولنگ پر از علف بوده و دامداران در حال دروی علوفه بودند و منطقه خیلی زیبایی بود و دورادور اولنگ هم پر از درخت مرخ بود . چند روز پیش از یکی از اهالی سرانی سوال کردم و. این اقاگفت اکثر اولنگ سرانی ازبین رفته و دیگر علف چندانی ندارد . واقعا صد افسوس که طبیعت خود را اینگونه از بین می بریم . باز خدا پدر این کارشناسان را بیامرزد که حداقل به این موضوع حساسند و آگاهی رسانی می کنند . از خبر اترک هم ممنون هستم و امیدوارم همه مواظبت کنیم و بازم شاهد سر سبز شدن اولنگ ها و علفزارها باشیم .
نام :
ایمیل
نظر
ناشناس | 1397/02/11
0
0
به نظر بنده علت اصلی خشک شدن اولنگ زار ها و چمنهای طبیعی استان ، حفر تعدادزیادی چاه عمیق و تمام شدن آب های زیر زمینی است . افرادی با نفوذ و باند و دلالی مجوز چاه گرفتن و هرچقدر خواستند آب برداشت کردن و متاسفانه همین حالا هم مجوزهای آب خرید و فروش می شه . افرادی به بهانه گلخانه و مرغداری و.. . مجوز چاه گرفته اند و اما گلخانه و مرغداری ساخته نشده و حالا مجوز آب آن را به قیمت دهها میلیون تومان می فروشند و شنیده ایم که بعضی کارکنان آب منطقه ی هم به عنوان دلال و واسطه در این خرید و فروش خلاف نقش دارن و زمینه این خلاف ها را فراهم می کنند در حالی که وقتی مجوزی گرفته می شود و بعد اجرا نمی شود باید مجوز باطل شود و نه اینکه با هدایت کارمندهای فاسد خرید و فروش شود . وقتی این وضعیت راداریم انتظار داریم که اولنگ ها خشک نشن؟ وقتی کارمندان دولتی سازمان آب جهت خرید و فروش غیر قانونی مجوز های آب واسطه گری و دلالی می کنند آن وقت انتظار داریم وضع چاهها و چشمه ها و اولنگ ها خوب باشد . از دست کارشناسان دلسوزی چون همین کارشناس محترم که این مطلب را نوشته و سایت فعال اترک هم که ان را چاپ کرده کاری برنمیاد . چون خانه از پای بست ویران شده و بخش اصلی مدیریت آب یعنی آب منطقه ای وضعش خراب است .... خواهشا از طریق آب منطقه ای و اداره آب شیروان و شهرستان های دیگر بررسی کنید تا مطمئن شوید حتی در این سال بحران آب هم بعضی ها از دلالی دست بر نمیدارند و البته با ظاهر قانونی و ثروت ملی یعنی آب را غیر قانونی می فروشند .
نام :
ایمیل
نظر
ناشناس | 1397/02/19
0
0
سلام .واقعا باید جلوی فساد هایی را که باعث نابودی ابها و طبیعت میشن را گرفت . ممنون هستم از خبرگزاری با انصاف و کار درست اترک
نام :
ایمیل
نظر
با تشکر
نظر شما ثبت و پس از بررسی انتشار میابد.
ارسال نظر
نام :
ایمیل
نظر
پایگاه خبری تحلیلی عصر اترک