یکشنبه ۱ خرداد ۱۴۰۱ - ۵/۲۲/۲۰۲۲ | اذان صبح:۰۴:۴۴:۳۷ - اذان ظهر:۱۱:۲۴:۲۲ - اذان مغرب:۱۶:۵۵:۵۴

آیا تمایل دارید در کانال عصر عضو شوید؟

سرویس اجتماعی | کد خبر: ۲۸۵۰۶۷۵
تاریخ انتشار: ۱۴۰۰/۱۰/۲۹ - ساعت ۹:۲۹
گزارشی از چرایی افزایش بیابان ها و روش های بیابان زدایی،

زخم کمبود اعتبار بر قلب بیابان های خراسان شمالی/ بیابان زدایی اولویت کمیسیون کشاورزی مجلس نیست

بیابان زایی معضل بسیاری از کشورهای جهان است، براساس آخرین آمار سال جاری، هفده استان کشور به عنوان مناطق بیابانی توسط دفتر بیابانزدایی ایران شناخته شده که حدود 70 درصد جمعیت ایران در این نواحی زندگی می کنند.
زخم کمبود اعتبار بر قلب بیابان های خراسان شمالی/ بیابان زدایی اولویت کمیسیون کشاورزی مجلس نیست,

به گزارش عصراترک از اسفراین، بیابانزایی به فرایند تخریب سرزمین، زوال زیست های طبیعی با کاهش توان تولید زیستی اراضی در مناطق خشک، نیمه خشک و خشک نیمه مرطوب ناشی از عوامل انسانی و محیطی گفته می شود.

حدود یک سوم کشور دارای پتانسیل بیابانی شدن متوسط است و این بدان معنا است که با مدیریت نادرست بهره برداری از منابع آب و خاک، این بخش از کشور هم به سرعت به بیابان های با شدت بالا تبدیل می شوند.

از عوامل انسانی بیابانزا در ایران می توان به افزایش جمعیت، برداشت بی رویه از سفره های آب زیرزمینی، آلودگی آب های زیرزمینی از طریق پساب های صنعتی، شهری و کشاورزی و نیز تغییر شدید و سریع کاربری اراضی اشاره کرد.

موضوعی که روشن است این است که در سال‌هایی که مانند امسال با خشکسالی مواجه هستیم، وسعت بیابان‌های کشور به‌دلیل عدم رویش کافی پوشش گیاهی افزایش می‌یابد البته تبدیل بخشی از اراضی به بیابان در دوران خشکسالی پدیده ثابتی نیست و این اراضی مجدد در دوران ترسالی ازحالت بیابانی خارج خواهند شد.

در توضیح بیابان‌زدایی بیان این نکته حائز اهمیت است که منظور از بیابان زدایی، زدودن و از بین بردن بیوم بیابان نیست، چرا که این بیوم همانند سایر بیوم‌های طبیعی حاصل فعل و انفعالات پدیده های اکولوژیکی است و شاید انسان هرگز قادر نباشد که آن را از مجموعه‌ی بیوم‌های کره زمین حذف کند. در واقع آن‌چه که مورد نظر واژه بیابان‌زدایی است، جلوگیری از بیابانی شدن زمین‌هایی است که در اثر اعمال مخرب انسان در معرض بیابانی شدن قرار دارند.

راهکارهایی همچون کاشت درختان و گیاهان مقاوم و متناسب با مناطق خشک همچون گیاهان شوره‌زار،  پخش سیلاب و پخش آب،  تعادل دام و مراتع برای حفاظت از پوشش گیاهی موجود، بهره گیری از روش‌های کارا در انباشتن آب باران، احیاء شوره زارها،  سوخت‌های جایگزین، کاشت درختان و گیاهان مقاوم و متناسب با مناطق خشک از راه های مقابله با بیابان زایی است.

9 درصد از منابع طبیعی خراسان شمالی را بیابان ها تشکیل می دهد

حسین ذاکری، رئیس منابع طبیعی شهرستان اسفراین در گفتگو با خبرنگار عصراترک اظهار داشت: بیابانها به اكوسيستم هايي اطلاق مي شوند كه مهمترين ويژگي آنها شامل كمبود و پراكنش نامناسب بارندگي ها، شدت زياد بارش ها و وجود رگبارهاي شديد، گرمي هوا و اختلاف زياد درجه حرارت شب و روز، شدت زياد تبخيرو تعرق، فقرپوشش گياهي و منابع آب، افزايش درجه شوري آب و خاك، وجود پهنه های وسيع رسي و تبخيري (گچي و نمكي )، شدت زياد بادها و اشكال فرسايش بادي مانند؛ شن هاي روان است.

وی با اشاره به اینکه محدوديت هاي اقليمي، اكولوژيكي و زمين شناختي از مؤثرترين عوامل در توسعه مناطق بياباني محسوب مي شوند، گفت: در طول تاريخ سازگاري و تطبيق با اين محيط هاي خشن و محدوديت هاي آن مهمترين ابزارغلبه انسان بر بيابان ها بوده است، اما با پيشرفت علم وتكنولوژي انسان ها سعی داشتند تا با كاستن ازاين محدوديت ها، بهره برداري بهتري را از اينگونه محيط ها بعمل آورند.

این مقام مسئول در پاسخ به سوال خبرنگار ما مبنی بر اینکه منابع طبيعي شهرستان اسفراین چند درصد از كل مساحت استان خراسان شمالی را به خود اختصاص داده و سهمش  بيابان هاي استان چه اندازه  است، توضیح داد: به استناد مندرجات موجود دركتابچه سيماي منابع طبيعي استان كه توسط اداره كل منابع طبيعي و آبخيزداري خراسان شمالي منتشر شده است از كل مساحت  دو میلیون و 835 هزار و 529 هکتاری استان خراسان شمالی،  مساحتي حدود دو میلیون و 33 هزار و 66 هکتار یعنی 72 درصد را منابع طبیعی تشکیل می دهد.

وی خاطرنشان کرد: لازم به ذکر است که مساحت مراتع استان حدود یک میلیون و 414 هزار و 850 هکتار شامل 70 درصد، مساحت جنگل هاي استان برابر با 434 هزار و 550 هکتار شامل 21 درصد، مساحت بيابان ها و اراضي بياباني 183 هزار و 636 هکتار شامل 9 درصد از كل مساحت منابع طبيعي استان است.

وجود 39 هزار هکتار مراتع بیابانی در اسفراین

ذاکری یاداور شد: در حال حاضر به طور رسمی مساحت بیابان های شهرستان اسفراین 39 هزار و 331 هکتار است که در مطالعات بازنگری سطح بیابان های کشور این مساحت تغییرات خواهد کرد.

این مقام مسئول اضافه کرد: بيابان های خراسان شمالی بیشتر در نيمه جنوبي استان يعني محدوده حوزه آبخيز كال شور شامل شهرستان هاي اسفراين، جاجرم  و گرمه گسترش دارند كه خود بخشي از حوزه كوير مركزي ايران است.

وی ادامه داد: همچنین بيابان هاي استان خراسان شمالي عمدتاً در مناطقي چون منطقه مياندشت اسفراين و دشت هاي بياباني گرمه و جاجرم و در مجاورت و طرفين رودخانه كال شور مشاهده مي شوند.

ذاکری در رابطه با مهمترين عوامل مؤثر در تشكيل و توسعه بيابان هاي استان خراسان شمالي توضیح داد: اين عوامل شامل پديده هاي طبيعي همچون محدوديت هاي اقليمي و زمين شناختي و عوامل انساني مانند بهره برداري بي رويه از منابع طبيعي( مراتع و جنگل ها) آب و خاك است.

وی علاوه بر این به پیامدهای منفی بیابان زایی اشاره کرد و گفت: هجوم ماسه های روان به تأسیسات و شهرها دراثر فرسایش بادی، کاهش حاصل خیزی اراضی زراعی و طبیعی، تخریب کمی و کیفی آبهای زیرزمینی، تشدید فقر، بیکاری، مهاجرت، ناپایداری وضعیت نظام تولید، ناپایداری اکولوژیکی و تخریب محیط، کاهش امنیت غذایی، عدم توسعه اقتصادی اجتماعی بخشی از این پیامدها هستند.

 

اجرای 4000 هکتار عملیات بیابان زدایی در اسفراین

این مقام مسئول یادآور شد: در راستای مقابله با پدیده بیابان زایی ضرورت دارد، علاوه بر ترویج فرهنگ حفظ و صیانت از عرصه های طبیعی و ارتقاء سطح درآمد و بهبود معیشت جوامع محلی ساکن، اجرای عملیات های بیابان زدایی همچون؛ نهالکاری، مدیریت رون آب به همراه بذرکاری و بذرپاشی در مناطق دارای شرایط مساعد را با استفاده گونه هایی مثل تاغ، آتریپلکس و قره داغ در دستور کار قرار داد.

ذاکری بیان داشت: در این راستا در شهرستان اسفراین در مجموع چهار هزار و 200 هکتار عملیات بیابان زدایی اجرا شده که علاوه بر این دو هزار و 400 هکتار جنگل دست کاشت تاغ در شهرستان وجود دارد که به عنوان نگینی درخشان در دل بیابان ها می درخشد.

این مقام مسئول در خصوص چالش های پیش روی اجرای طرح بیابان زایی گفت: كمبود اعتبارات استاني و طرحي، نسبت به حجم پروژه هاي پيشنهادي در طرح ها كه باعث طولاني شدن زمان اجراي آنها وكاهش اثربخشي می شود و همچنین دير مبادله شدن موافقتنامه هاي ملي و استاني و عدم تخصيص مناسب و بموقع اعتبارات، وجود خشكسالي هاي سنواتي و مستمر و طولاني و عدم پراكنش مناسب بارندگي همگی دست به دست هم داده اند که بیابان ها را توسعه دهند.

ذاکری خاطرنشان کرد: علاوه بر این محدوديت هاي متعدد، شديد و ضريب شكنندگي فوق العاده زياد منابع آب وخاك در اكوسيستم هاي بياباني، برداشت بي رويه از آب هاي زير زميني و افت شديد كمي و كيفي به ويژه در مناطق بياباني اجراي طرح ها، عدم ارزش گذاری اقتصادی و زیست محیطی کارکرد های مختلف منابع طبیعی نیز بخشی دیگر از چالش هایی هستند که مانع اجرای طرح بیابان زایی شده اند.

طرح ترسیب کربن، استراتژی مطلوبی که منابع طبیعی انتخاب کرده است

مهدی کرامتی، فرماندار اسفراین نیز در رابطه با طرح بیابان زدایی در گفتگو با خبرنگار عصراترک در اسفراین گفت: استراتژی خوبی که منابع طبیعی انتخاب کرده، طرح ترسیب کربن است که در شهرستان اسفراین به صورت مطلوب اتفاق افتاده اگرچه شاید برخی دامداران شهرستان در این فرایند و در یک بازه ی کوتاه مدت دچار محدودیت شوند اما در ادامه آن چیزی که اتفاق می افتد قطعا برای این افراد نیز مفید خواهد بود.

وی ادامه داد: نکته اصلی این است که مشارکت مردم به پیشرفت این حوزه کمک خواهد کرد و باید از ظرفیت‌های نهادهای مردمی استفاده شود.

کرامتی با اشاره به اینکه در اسفراین از این ظرفیت ها استفاده شده و شکل گرفته، افزود:  بیابان زدایی در مناطق گرتی و ابری تپه اسفراین در حال انجام است که باعث ایجاد اشتغال نیز شده است.

فرماندار اسفراین بیان داشت: در حوزه بیابان زدایی یکی از راهکارها همین است که با حداقل منابع می‌توانیم حداکثر استفاده را داشته باشیم.

 

تاکنون تصمیم جدی در زمینه بیابان زدایی گرفته نشده است

همچنین در این راستا، امان الله حسین پور، نماینده مردم اسفراین در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار عصراترک در اسفراین اظهار داشت: چندین جلسه در کمیسیون کشاورزی در حوزه بیابان زدایی بحث شده است اما حجم اولویت های مورد نیاز که در حوزه کشاورزی بوده زیاد است.

وی ادامه داد: در حال حاضر اولویت های کمیسیون کشاورزی نهاده های دامی است که خیلی از مردم را درگیر کرده و براین اساس تاکنون تصمیم نهایی و جدی در حوزه بیابان زدایی گرفته نشده است.

تهیه و تنظیم گزارش: سمیه حسن آبادی

انتهای پیام/

خوانندگان محترم سایت خبری تحلیلی عصر اترک، شما می‌توانید سوژه های خود را به برای ما ارسال کنید تا پس از تأیید با نام شما در سایت و کانال عصراترک درج شود.

شماره تماس با سایت خبری تحلیلی عصر اترک:

05832427651 الی 2

ارتباط با سردبیر سایت در پیام رسان تلگرام

ارتباط با سردبیر سایت در پیام رسان سروش

آدرس پست الکترونیکی: info@atraknews.com


با تشکر
نظر شما ثبت و پس از بررسی انتشار میابد.
ارسال نظر
نام :
ایمیل
نظر
پایگاه خبری تحلیلی عصر اترک